• Szkoła Ucząca Się
    • Ocenianie Kształtujące - serwis edukacyjny
    • Nauczyciel 1. klasa
    • Solidarna Szkoła
    • Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej (KOSS)
    • Konkurs Wiedzy Obywatelskiej i Ekonomicznej
    • Szkoła z klasą 2.0
    • WF z klasą
    • Koduj z Klasą
    • Klasna Shkola
    • Młodzi przedsiębiorczy
    • Szkoła tolerancji
    • Cyfrowa Akademia
    • Rozmawiajmy o uchodźcach!
    • Samorząd uczniowski
    • Młody Obywatel
    • Weź oddech
    • Edukacja globalna
    • Zgodnie z naturą
    • Kulthurra!
    • Filmoteka szkolna. Akcja!
    • Włącz się. Młodzi i media
      • Nienawiść. Jestem przeciw!
      • Wrota Wiedzy
      • Młodzi głosują
      • Nagroda im. Ireny Sendler
      • Mamy prawo
      • Gimnazjalny Projekt Edukacyjny
      • Opowiem ci o wolnej Polsce
      • W świat z klasą
      • Ślady przeszłości - uczniowie adoptują zabytki
      • Czytam sobie w bibliotece
      • Mistrzowie kodowania
      • Działasz.pl
      • Centrum Edukacji Obywatelskiej
      • Sejm Dzieci i Młodzieży
        • Akademia uczniowska
        • Aktywna edukacja
        • Noc bibliotek
      Aktywna edukacja

      Zadawanie dobrych pytań

      Osoba stwarzająca innym przestrzeń do wymiany doświadczeń często korzysta z techniki zadawania pytań. Zadawanie pytań mających na celu pomóc innym w procesie uczenia się nosi nazwę Metody sokratycznej, od jej twórcy Sokratesa, który żył w starożytnej Grecji. Metoda sokratyczna wymaga bardzo uważnego słuchania wypowiadającej się osoby, aby móc dobrze ocenić jej wypowiedź i sformułować pytanie, które będzie pomocne, konstruktywne i niekonfrontacyjne. Oto przykłady takich pytań :

      Pytania wyjaśniające:

      • Co masz na myśli, mówiąc ______?

      • O co przede wszystkim ci chodzi?

      • Jak _____ odnosi się do _____?

      • Czy mógłbyś/mogłabyś to sformułować inaczej?

      • Czy dobrze cię zrozumiałam/łem: masz na myśli _____ czy też _____?

      • Jak to się odnosi do naszego problemu/dyskusji/sprawy?

      • Joasiu, czy mogłabyś swoimi słowami podsumować to, co powiedział Ryszard? ... Ryszard, czy to miałeś na myśli?

      • Czy mógłbyś/mogłabyś podać mi przykład?

      • Czy _____ byłoby dobrym tego przykładem?

       

      Pytania sprawdzające założenia:

      • Co zakładasz, mówiąc to?

      • Co zakłada Joasia?

      • Co innego moglibyśmy założyć?

      • Wydaje mi się, że przyjmujesz, że _____. Czy dobrze cię rozumiem?

      • Całe twoje rozumowanie opiera się na _____. Dlaczego oparłeś swoje rozumowanie na _____ zamiast na _____?

      • Wydaje mi się, że przyjmujesz, że _____. Dlaczego uważasz to za oczywiste?

      • Czy zawsze tak jest? Jak myślisz, o co chodzi w tym założeniu?

      • Dlaczego ktoś mógłby przyjąć takie założenie?

       

      Pytania badające motywy i dowody:

      • Czy mógłbyś/mogłabyś wyjaśnić nam swoje motywy?

      • Jak to się odnosi do tego przypadku?

      • Czy jest powód, aby wątpić w ten materiał dowodowy?

      • Kto jest w stanie stwierdzić, czy to prawda?

      • Jak odpowiedziałabyś/odpowiedziałbyś komuś, kto mówi, że ____?

      • Czy ktoś jeszcze ma dowody na poparcie tej tezy?

      • Jakie rozumowanie doprowadziło cię to takich wniosków?

      • Jak moglibyśmy się przekonać, że to jest prawda?

       

      Pytania na temat poglądów lub punktu widzenia:

      • Co sugerujesz, mówiąc to?

      • Czy mówiąc _____, sugerujesz, że _____?

      • Ale gdyby tak się stało, to jakie by były inne tego skutki? Dlaczego?

      • Jaki miałoby to skutek?

      • Czy tak stałoby się na pewno, czy tylko prawdopodobnie?

      • Jaka jest alternatywa?

      • Jeżeli faktem jest, że _____ oraz _____, to co jeszcze może być prawdą?

      • Jeśli założymy, że ____ jest etyczne, to co z _____?

       

      Pytania badające implikacje i konsekwencje:

      • Jak możemy to sprawdzić?

      • Co zakłada to pytanie?

      • Czy _____ sformułowałaby/sformułowałby to pytanie inaczej?

      • W jaki sposób ktoś mógłby rozwiązać tę kwestię?

      • Czy w ogóle jesteśmy w stanie znaleźć odpowiedź na to pytanie?

      • Czy to pytanie jest jasne? Czy je rozumiemy?

      • Czy odpowiedzieć na to pytanie jest łatwo czy trudno? Dlaczego?

      • Czy wszyscy zgadzamy się, że tak powinno brzmieć pytanie?

      • Aby odpowiedzieć na to pytanie, na jakie inne pytania trzeba przedtem znaleźć odpowiedź?

      • W jaki sposób _____ określiłaby/określiłby tę kwestię?

      • Dlaczego ta sprawa jest ważna?

      • Czy to pytanie jest najważniejsze, czy też jest jeszcze jakieś pytanie ukryte?

      • Czy widzisz ,w jaki sposób to może się odnosić do ________?

       

      Rodzaje pytań ze względu na ich funkcje1:

       

      Pytania otwarte
      Wyjaśniające lub konkretyzujące

      Funkcja: Pomagają skonkretyzować abstrakcyjne czy ogólne pojęcia.

      PrzykładCo masz na myśli, mówiąc „wszystko”? Jak byś zdefiniował/a sukces?

       
      Pytania o uzasadnienie

      Funkcja: Wydobywają powody i motywacje kryjące się za danym stanowiskiem.

      PrzykładDlaczego tak uważasz? Jakie jest uzasadnienie twoich oczekiwań?

       
      Hipotetyczne

      Funkcja: Wnoszą do rozmowy nowe pomysły, możliwości, idee.

      PrzykładZałóżmy, że zrobiłbyś to. Co się wówczas stanie? Wyobraźmy sobie przez chwilę, że mogłabyś to zrobić w dowolny sposób. Jak by to wyglądało?

       
      Stymulujące

      Funkcja: Zachęcają do zgłaszania nowych pomysłów.

      PrzykładCzy są jakieś inne sposoby, żeby rozwiązać ten problem? Gdybyś miał/a podać dwa akceptowalne rozwiązania, to co by to było?

       
      Zachęcające do udziału

      Funkcja: Pomagają w wyrażaniu potrzeb i nowych pomysłów.

      PrzykładCo o tym sądzisz? Od pewnego czasu nic nie mówisz. Co o tym myślisz?

       
      Skupiające uwagę

      Funkcja: Koncentrują uwagę na najważniejszych kwestiach.

      PrzykładI co z tym dalej można zrobić? No cóż, świetnie nam się rozmawia. Jak sądzisz, jakie stąd płyną wnioski, jeśli chodzi o konkretne decyzje? Powracając do naszego zadania polegającego na..., co myślisz na temat...?

      Pytania zamknięte
      O potwierdzenie

      Funkcja: Skłaniają do podjęcia decyzji i dania odpowiedzi: „tak” lub „nie”.

      PrzykładCzy poświęciliśmy temu zagadnieniu wystarczającą ilość czasu? Czy chcesz to jeszcze sobie przemyśleć i zdecydować ostatecznie w przyszłym tygodniu? Czy dobrze rozumiem, że zgadzasz się na następujące rozwiązania?

       
      Pytania o wybór

      Funkcja: Porównują dwie lub więcej możliwości.

      WybórKtóra z tych dwóch możliwości wydaje ci się bardziej atrakcyjna? Biorąc pod uwagę wszelkie możliwe rozwiązania, w którym kierunku szłoby twoje myślenie?

       

       

      Materiał udostępniony przez Stowarzyszenie Trenerów Organizacji Pozarządowych STOP