• Szkoła Ucząca Się
    • Ocenianie Kształtujące - serwis edukacyjny
    • Nauczyciel 1. klasa
    • Solidarna Szkoła
    • Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej (KOSS)
    • Konkurs Wiedzy Obywatelskiej i Ekonomicznej
    • Szkoła z klasą 2.0
    • WF z klasą
    • Koduj z Klasą
    • Klasna Shkola
    • Młodzi przedsiębiorczy
    • Szkoła tolerancji
    • Cyfrowa Akademia
    • Rozmawiajmy o uchodźcach!
    • Samorząd uczniowski
    • Młody Obywatel
    • Weź oddech
    • Edukacja globalna
    • Zgodnie z naturą
    • Kulthurra!
    • Filmoteka szkolna. Akcja!
    • Włącz się. Młodzi i media
      • Nienawiść. Jestem przeciw!
      • Wrota Wiedzy
      • Młodzi głosują
      • Nagroda im. Ireny Sendler
      • Mamy prawo
      • Gimnazjalny Projekt Edukacyjny
      • Opowiem ci o wolnej Polsce
      • W świat z klasą
      • Ślady przeszłości - uczniowie adoptują zabytki
      • Czytam sobie w bibliotece
      • Mistrzowie kodowania
      • Działasz.pl
      • Centrum Edukacji Obywatelskiej
      • Sejm Dzieci i Młodzieży
        • Akademia uczniowska
        • Aktywna edukacja
        • Noc bibliotek
      Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej (KOSS)

      Metoda projektu w programie KOSS

      Program KOSS jest jednym z najlepiej ocenianych przez nauczycieli i uczniów programów do nauki wiedzy o społeczeństwie w gimnazjum. W roku szkolnym 2008/2009 około 2 200 gimnazjów (ponad 1/3 gimnazjów w Polsce) zdecydowało się na uczenie wiedzy o społeczeństwie według programu KOSS, a w tym roku liczba ta jeszcze wzrosła. Program zyskał również uznanie Ministra Edukacji Narodowej - w 1999 roku został wyróżniony jako jeden z siedmiu najlepszych programów szkolnych do gimnazjum. Centrum Edukacji Obywatelskiej za jego wprowadzenie do szkół otrzymało honorowa odznakę ZA ZASŁUGI DLA OŚWIATY.

      Rys. Piotr Rychel

      Metoda projektu na zajęciach KOSS

      Autorzy programu KOSS od początku rekomendowali metodę projektu uczniowskiego, ponieważ w dużym stopniu angażuje i kształci ważne obywatelskie kompetencje uczniów.

       

      Integralnym elementem programu KOSS są wskazówki dotyczące prowadzenia edukacyjnych projektów uczniowskich na lekcjach wiedzy o społeczeństwie. Ułatwi to realizację zapisu zawartego w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 20 sierpnia 2010 r., by uczniowie, których objęła nowa podstawa programowa, w trakcie swojej nauki w gimnazjum uczestniczyli w projekcie edukacyjnym (patrz poniżej: rozdział IV programu).

       

      Autorzy programu KOSS od początku rekomendowali metodę projektu uczniowskiego, ponieważ w dużym stopniu angażuje i kształci ważne obywatelskie kompetencje uczniów. Zapisy w nowej podstawie skłoniły ich do usystematyzowania tego sposobu nauczania, wyodrębnienia go spośród innych metod aktywizujących oraz szczegółowego przygotowania uczniów i nauczycieli do stosowania tej metody w edukacji obywatelskiej. Zaproponowali uczniom, by zaangażowali się w rozwiązywanie problemów, które dostrzegają w swojej szkole lub swoim sąsiedztwie, gminie czy powiecie, a które bezpośrednio ich dotyczą. Wyniki swojej pracy będą mogli później zaprezentować uczniom całej szkoły lub mieszkańcom swojej miejscowości.  

       

      W rezultacie projekt edukacyjny towarzyszy każdemu z 12 rozdziałów (w I i II tomie) podręcznika KOSS. Po każdym z nich znajduje się tzw. „Projektownik” ze wskazówkami dotyczącymi realizacji projektów: od czego zacząć, jak wybrać temat, jak zaplanować i realizować kolejne działania, jaką formę prezentacji wybrać itp. Przedstawione zostały w nim również propozycje projektów, zarówno projekty większe, wymagające więcej czasu i wysiłku, ale też krótkie projekty dla małych grup. Z myślą o uczniach na końcu podręcznika zamieszczony został dodatek poświęcony metodzie projektu w ogóle.

       

      Uczniowski projekt edukacyjny powinien mieć charakter zespołowy, choć poszczególne zadania mogą być wykonywane indywidualnie. Koordynowany jest przez nauczyciela, ale to uczniowie są odpowiedzialni za swoją pracę. Wskazane jest, by każdy uczeń uczestniczył w co najmniej jednym projekcie w każdym roku nauczania przedmiotu. Realizując projekt, uczeń:

      • zdobywa wiedzę i umiejętności związane z przedmiotem projektu;
      • wybiera problem lub działanie, zgodnie ze swoimi zainteresowaniami i za łożonymi celami projektu;
      • poszukuje sposobów zbadania i rozwiązania problemu oraz skutecznego przeprowadzenia założonego w projekcie działania;
      • organizuje własną pracę i współpracuje z innymi uczestnikami projektu;
      • wytrwale i w przemyślany sposób dąży do realizacji zamierzonego celu;
      • przygotowuje i przeprowadza publiczną prezentację efektów projektu (np. na forum klasy, szkoły, gminy).

      Projekty powinny odpowiadać zainteresowaniom uczących się, a zarazem są doskonałym sposobem zwiększenia ich motywacji. Samodzielność decyzji, świadomość szczególnej roli i wagi zadań do wykonania, możliwość decydowania o sposobie ich realizacji powodują, że właściwie nie trzeba uczniów dodatkowo zachęcać do pracy. 

       

      Jeśli zaakceptują projekt i poważnie potraktują zaproponowany im „kontrakt”, to uzyskają poczucie podmiotowego traktowania i autorstwa. Jeśli dobrze zrozumieją cele i będą uważać je za własne, to poczują się odpowiedzialni za efekt końcowy.

       

      Najlepsze rezultaty osiąga się wówczas, gdy zarówno nauczyciel, jak i uczniowie są przekonani o wartości i użyteczności gromadzonej wiedzy, umiejętności, materiałów. Dobrze zaprojektowane działania powinny dawać uczniom pewność, że rodzice, lokalna społeczność, społeczeństwo jako całość uważają je za ważne i cenne.

       

      Projekt jest też szansą na wykorzystanie zasobów lokalnych – aktywizację otoczenia szkoły, włączenie do współpracy administracji publicznej, instytucji i organizacji, przedsiębiorców, rodziców itp.

       

      Tam, gdzie jest to uzasadnione merytorycznie, uczniowie powinni być zachęcani do projektów interdyscyplinarnych, wychodzących poza ramy wiedzy o społeczeństwie, które mogą być prowadzone we współpracy z nauczycielem historii, języka polskiego, geografii, a nawet biologii czy matematyki.