• Szkoła Ucząca Się
    • Ocenianie Kształtujące - serwis edukacyjny
    • Nauczyciel 1. klasa
    • Solidarna Szkoła
    • Kształcenie Obywatelskie w Szkole Samorządowej (KOSS)
    • Konkurs Wiedzy Obywatelskiej i Ekonomicznej
    • Szkoła z klasą 2.0
    • WF z klasą
    • Koduj z Klasą
    • Klasna Shkola
    • Młodzi przedsiębiorczy
    • Szkoła tolerancji
    • Cyfrowa Akademia
    • Rozmawiajmy o uchodźcach!
    • Samorząd uczniowski
    • Młody Obywatel
    • Weź oddech
    • Edukacja globalna
    • Zgodnie z naturą
    • Kulthurra!
    • Filmoteka szkolna. Akcja!
    • Włącz się. Młodzi i media
      • Nienawiść. Jestem przeciw!
      • Wrota Wiedzy
      • Młodzi głosują
      • Nagroda im. Ireny Sendler
      • Mamy prawo
      • Gimnazjalny Projekt Edukacyjny
      • Opowiem ci o wolnej Polsce
      • W świat z klasą
      • Ślady przeszłości - uczniowie adoptują zabytki
      • Czytam sobie w bibliotece
      • Mistrzowie kodowania
      • Działasz.pl
      • Centrum Edukacji Obywatelskiej
      • Sejm Dzieci i Młodzieży
        • Akademia uczniowska
        • Aktywna edukacja
        • Noc bibliotek
      WF z klasą

      Ścieżka zdrowotna

      Szkoła powinna uczyć mądrych wyborów, uświadamiać oraz promować zdrowe nawyki żywieniowe i aktywny tryb życia. Dlatego przedstawiamy Wam bliżej jedno z nowych zadań w III edycji programu WF z Klasą -  CAŁOROCZNĄ ŚCIEŻKĘ ZDROWOTNĄ.

      Ścieżki edukacyjne:

      • są spójne z aktualną podstawą programową, która do zajęć WF wprowadziła elementy edukacji zdrowotnej
      • uwzględniają cele i wartości programu WF z Klasą
      • mają interdyscyplinarny charakter
      • to wsparcie merytoryczne, metodologiczne i eksperckie nauczycieli WF
      • realizowane są w formie projektu edukacyjnego angażującego uczniów, co zwiększa ich poczucie odpowiedzialności i świadomości (uczenie przez doświadczenie, oddanie głosu i inicjatywy uczniom i uczennicom zgodnie z ideą otwartej szkoły). 

       

      ŚCIEŻKA ZDROWOTNA

      Światu zagraża epidemia otyłości. W Polsce mamy już 18 proc. otyłych dzieci. Co więcej, według badań Instytutu Żywności i Żywienia polskie dzieci tyją najszybciej w Europie.

      Zdrowy styl życia obejmuje zarówno aktywność fizyczną, jak i zbilansowaną, bogatą w witaminy i wartości odżywcze dietę. Nie da się być aktywnym, sprawnym i pełnym energii uczniem, jeśli nie dostarczam mojemu organizmowi podstawowych i zróżnicowanych składników. Tymczasem średnio troje na dziesięcioro uczniów nie jada śniadań. Jedna trzecia nie jada regularnie warzyw i owoców. Co drugi pije napoje gazowane... Poprzez to zadanie chcemy, żebyście pomogli swoim uczniom zadbać o zdrowie, aby mogli oni w pełni korzystać z uroków życia.

      Całoroczna ścieżka zdrowotna, to zadanie do wyboru, którego celem jest: kształtowanie nawyku dbałości o własne zdrowie i umiejętności tworzenia środowiska sprzyjającego zdrowiu, a także uświadomienie, że zdrowie to dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny.

      „Moda na zdrowie” to jedno z haseł przewodnich III edycji WF z Klasą.

       

      W ramach ścieżki proponujemy Wam działania o charakterze profilaktycznym:

      • Sportowy Okrągły Stół na temat zdrowego stylu życia, w tym zdrowego odżywiania wśród uczniów;
      • zwrócenie uwagi na jakość spożywanych posiłków i napojów oraz na świadome, zdrowe wybory;
      • rozmowy na temat właściwych nawyków żywieniowych i zbilansowanej diety;
      • wywiadówka szkoleniowa z rodzicami; emisja filmu zrealizowanego w ramach Programu WF z Klasą pt. „zdrowe odżywianie w sportowej rodzinie”;
      • Lokalna Akcja Sportowa poświęcona promocji zdrowego i aktywnego stylu życia;
      • wypracowanie wspólnego dla wszystkich klas „Manifestu Zdrowej Szkoły”. Dla przykładu zobaczcie ten, który stworzyliśmy w ramach programu „Młodzi odwagi!”:

       

      1. Dbamy, aby szkolne posiłki były naprawdę zdrowe.


      2. Wyrzucamy ze szkolnego sklepiku "śmieciowe jedzenie i picie", zastępujemy je pełnowartościowymi przekąskami i napojami.


      3. Uczymy mądrze robić zakupy i zdrowo gotować.


      4. Organizujemy szkolne pikniki, zawody, wycieczki.


      5. Prowadzimy kampanie na rzecz zdrowego jedzenia i ruchu.


      6. Rozmawiamy z rodzicami, jak wspierać dzieci w wyborze zdrowego trybu życia.


      7. Włączamy do akcji świetlice, biblioteki, rodziny i całą okolicę.

       

      A teraz bardziej szczegółowo:

       

       

      Działania w ramach całorocznej ścieżki zdrowotnej podzieliliśmy na dwa semestry.


      W pierwszym semestrze będziemy prosić Was o ścisłą współpracę z innymi nauczycielami, aby całe działanie zakończyło się sukcesem.

      Oto zadania:

      Pierwszy  semestr

       

      DLA WF-isty/WF-istki:

       

      1. Ankieta/bilans/zbadanie stanu wyjściowego

      Przed zorganizowaniem Sportowego Okrągłego Stołu przeprowadźcie krótką ankietę wśród swoich uczniów na temat ich sposobu odżywiania (co jedzą, jak często jedzą, jakiej jakości jest to pożywienie) oraz ilości czasu poświęconego na aktywność fizyczną w ciągu dnia. Następnie wspólnie z uczniami przeanalizujcie wyniki ankiety.

      Zapytajcie uczniów, czy potrafią odróżnić jedzenie zdrowe od niezdrowego? Zbadajcie (najlepiej poprzez działanie: gry i zabawy – może ruchowe?) stan ich wiedzy na ten temat. Zachęćcie do monitorowania spożywanych cukrów i wysokokalorycznych potraw (dzienniczki), zwróćcie uwagę na jakość spożywanych posiłków (czy zupa instant może być zdrowa? ). Następnie przeprowadźcie rozmowę na temat właściwych nawyków żywieniowych i zbilansowanej diety.

      Na koniec poproście uczniów, aby każdy indywidualnie wyznaczył sobie cele do realizacji na ten rok szkolny w obrębie zmian ku zdrowszemu, lepszemu, aktywniejszemu i bardziej świadomemu stylowi życia, a potem wspólnie opracujcie plan działania na kolejne miesiące.

       

      2. Kampania społeczna I: „Co dzień jedz zdrowo i kolorowo”.

      Jednym z ulubionych elementów zadania „Zdrowe odżywianie”, wśród szkół biorących udział w poprzedniej edycji programu WF z Klasą, były dni tematyczne – dzień marchewki, dzień banana, dzień ogórka, dzień jabłka, etc.

      Tym razem zachęcamy Was do przeprowadzenia całotygodniowej kampanii społecznej – każdego dnia, od poniedziałku do piątku, promujcie jeden owoc lub warzywo. Np. w dzień ogórka poproście wszystkich uczniów, aby ubrali się na zielono. Zwołajcie apel i wspólnie zaśpiewajcie wszystkim znaną piosenkę ‘”ogórek, ogórek, ogórek, zielony ma garniturek….”. Przygotujcie dla wszystkich drobny poczęstunek na długiej przerwie. A może nawet uda się, aby tego dnia jadłospis w szkolnej stołówce opierał się na potrawach z ogórkiem? Niech cała szkoła uczestniczy w promowaniu zdrowia.
      Czekamy na Wasze pomysły!

       

      3. Kampania społeczna II:  Nowa dyscyplina sportowa w naszej szkole.

      W  wielu szkołach pojawią się już nowe dyscypliny sportowe takie jak: lacrosse, czukball, crossfit, ultimate frisbee, speed-badminton, a także innowacyjne gry wymyślane przez samych nauczycieli, np. piłko-sumo, dętka, koco-piłki, balonówa, flajbak, cheat-hop itp.

      Jeśli w Waszej szkole nie pojawiły się jeszcze innowacyjne dyscypliny zachęcamy Was do własnych poszukiwań.

      W tym zadaniu chcielibyśmy, aby Wasza szkoła przez tydzień promowała jedną, wybraną przez Was dyscyplinę/grę sportową, która będzie zupełnie nowa dla Waszych podopiecznych. Jeśli do tej pory nie było u Was np. gry w palanta lub unihokeja to spróbujcie je wypromować.   Jako doświadczeni nauczyciele na pewno wiecie, z czym Wasi uczniowie nie mieli jeszcze styczności. Jeśli macie wątpliwości – zacznijcie od mini sondy – jaką dyscyplinę chcieliby poznać. Następnie od poniedziałku do piątku postarajcie się zapoznawać uczniów z kolejnymi faktami na jej temat – historia powstania, zasady gry, ciekawostki. Postarajcie się, aby w tygodniu trwania kampanii każda klasa na lekcji wychowania fizycznego miała możliwość zagrania w dyscyplinę/grę, którą chcecie promować.

      Zwieńczeniem Waszych działań niech będzie turniej międzyklasowy, podczas którego każdy uczeń i każda uczennica będzie miała możliwość wypróbowania swoich nowych umiejętności.

       

       

      DLA WYCHOWAWCY / WYCHOWAWCZYNI:

       

      Włączenie wychowawcy/wychowawczyni w działania na rzecz promocji zdrowego stylu życia jest niezbędne, dlatego przygotowaliśmy również dwa zadania dla nich:


      1. Na godzinie wychowawczej omówcie wspólnie z uczniami 3 elementy zdrowia (zdrowie fizyczne, zdrowie psychiczne i zdrowie społeczne). Zwróćcie uwagę na podejście holistyczne i równowagę miedzy każdym z tych czynników. Nie da się przecież być zdrowym młodym człowiekiem, jeśli się ruszam, ale jem niezdrowo lub jem zdrowo, ale żyję w ciągłym stresie i pośpiechu. Rozpocznijcie dyskusję i zobaczcie, co uczniowie wiedzą i co mają do powiedzenia. Być może temat spodoba im się na tyle, że poświęcicie kilka spotkań wychowawczych na kształtowanie zdrowych wyborów?

       

      2. Zebranie/ spotkanie z rodzicami o podobnej tematyce. Warto zacząć od domu, bo tam kształtują się nasze smaki i pierwsze nawyki żywieniowe. Z naszych badań wynika również, że rodzice mają większe poczucie odpowiedzialności za żywienie dzieci niż za aktywność fizyczną, dlatego jest to obszar, w który szkole będzie łatwiej włączyć ich we wspólne działania. Na zebraniu z rodzicami poruszcie tematykę zdrowego stylu życia, ale rozumianego wieloaspektowo. Zaznaczcie, jak ważne jest zdrowe odżywianie w obliczu niepokojących statystyk związanych z otyłością dzieci i młodzieży. Pokażcie, jak bardzo zmienia się Wasza szkoła i poproście o wsparcie rodziców. Włączcie ich w różnorodne akcje w Waszej szkole np. kampanię społeczną „co dzień jedz zdrowo i kolorowo”, lub akcję „zdrowa kanapka na drugie śniadanie” etc. Postarajcie się również wykorzystać  wiedzę i kompetencje samych rodziców – być może są wśród nich dietetycy, psychologowie lub specjaliści od spraw zdrowego żywienia.

       

       

      DLA NAUCZYCIELA WSPOMAGAJĄCEGO / NAUCZYCIELKI WSPOMAGAJĄCEJ

       

      W realizacji ścieżki edukacyjnej stawiamy na współpracę całego grona pedagogicznego. Zależy nam nie tylko na tym, aby wszyscy nauczyciele mówili jednym głosem w sprawach zdrowia, ale również na rozpowszechnianiu interdyscyplinarności.

      Niezależnie od tego jakiego przedmiotu będzie uczył wybrany przez Was nauczyciel wspomagający w programie WF z Klasą wybierzcie wspólnie jeden temat w obrębie zdrowego stylu życia, który będzie on mógł zrealizować na swoich lekcjach przedmiotowych.

      Oto kilka przykładów, które mamy nadzieję zainspirują Was do szerszych działań. Możecie z nich skorzystać lub poszukać własnych pomysłów na realizację edukacji zdrowotnej. 

      • Przygotujcie jadłospis do szkolnej stołówki, uwzględniając składniki odżywcze i odpowiednie proporcje węglowodanów, białka i cukrów. Zwróćcie uwagę na koszt danego posiłku, dobierzcie produkty w taki sposób, aby były zdrowe i niedrogie. (biologia, przedsiębiorczość)
      • Czy wiecie, co oznaczają skróty na etykietach produktów? Mikroelementy, witaminy i błonnik, czy raczej słodziki, benzoesan sodu i chlorowodorek chininy? Zaproponujcie uczniom przyniesienie do szkoły różnych napojów, które spożywając na co dzień i wspólnie rozpracujcie ich skład. Czytanie etykiet to ważna umiejętność, która przyda się każdemu, kto chce zdrowo żyć. (chemia)
      • Zdrowe słodycze? Brzmi jak oksymoron, a jednak jest to możliwe. Pokażcie uczniom różnorodne źródła cukru. Zachęćcie ich do własnych poszukiwań alternatywnych słodyczy. Podkreślcie dobre strony tych zmian: lepszą sprawność fizyczną, wydajniejszą pracę mózgu (mózg odżywia się cukrem) i serca, zdrowsze zęby i kości itp. (chemia, biologia)
      • Czy wiecie, co to jest kalendarz sezonowości owoców i warzyw? Dlaczego w lecie powinno się jeść maliny, a zimą niekoniecznie? Gdzie w Polsce mamy najlepsze ziemie uprawne i co na nich rośnie? Dlaczego lepiej kupować produkty lokalne, regionalne niż np. truskawki z Hiszpanii? To tylko kilka pytań, na które możecie wspólnie poszukać odpowiedzi. (geografia)
      • Jakie produkty wchodzą w skład piramidy zdrowego żywienia? A czy umiecie wymienić je w obcym języku? Spróbujcie, przy okazji nauki słówek z modułu poświęconego jedzeniu i piciu, omówić  zasady komponowania zdrowych posiłków. (języki obce)
      • W starszych klasach zbadajcie swoje BMI. Zobaczcie, ile osób w danej klasie zagrożonych jest otyłością lub policzcie bilans energetyczny każdego ucznia (ile danego dnia dostarczył energii swojemu organizmowi, a ile już wykorzystał?). (matematyka)
      • A co powiecie na pomysł zaprojektowania książki kucharskiej ze zdrowymi przekąskami? Podzielcie między uczniów różne przepisy, a oni niech zilustrują potrzebne składniki. W ten sposób nie tylko przećwiczą umiejętności plastyczne, ale również poznają nowe, inspirujące i przede wszystkim zdrowe dania. (plastyka)
      • Zorganizujcie warsztaty kulinarne i spotkania z młodzieżowymi autorytetami w dziedzinie zdrowego stylu życia. (technika)

       

      Drugi semestr

       

      DLA WF-isty/WF-istki:

       

      1. Projekt edukacyjny na temat:  zdrowe wybory = świadome wybory

      Projekt edukacyjny to metoda, która pozwala uczniom na rozwinięcie  swoich umiejętności pracy w grupie, myślenia problemowego czy poczucia odpowiedzialności za swoje zadania. Ważnym punktem jest samodzielna praca uczniów, nauczyciel tylko koordynuje ich pracę. Grupa uczniów sama zbiera materiały na wybrany temat, opracowuje je oraz prezentuje.

      Rola nauczyciela jest tu równie istotna co zespołu projektowego. Nauczyciel powinien być zaangażowany w swoją rolę, inspirować uczniów do działania, skłaniać do samodzielnego myślenia, dbać o regularne spotkania, nadzorować pracę swoich podopiecznych przy realizacji i prezentacji projektu.

      Istotne jest poinformowanie uczniów o planie działania, zasadach współpracy oraz kryteriach oceniania. Zespoły uczniowskie mogą wyłonić swojego lidera, który będzie pilnował terminów, dbał  o przepływ informacji i kontaktował się z nauczycielem.
      Temat, nad jakim będą pracować uczniowie w ramach ścieżki zdrowotnej, nie musi być ściśle związany z wychowaniem fizycznym. Namawiamy do interdyscyplinarności.

      Przykłady tematów:

      • Jak jedzenie i odpowiednie nawodnienie wpływają na nasz organizm? Rola witamin i minerałów.
      • Czy ziemniak bierze się ze sklepu, a mleko z kartonu? – o tym skąd bierze się żywność i jak jakość pożywienia wpływa na nasz organizm?
      • A może czas na rewolucję w sklepiku szkolnym? Zastanówcie się, czy stołówka szkolna lub catering serwuje odpowiednio zbilansowaną dietę? Jeśli nie, to w porozumieniu z rodzicami, uczniami i radą pedagogiczną postarajcie się o zmianę asortymentu sklepiku.  Porozmawiajcie z dietetykami – niech ułożą odpowiednie menu dla uczniów Waszej placówki. Część szkół ma to już za sobą – było warto!
      • Nowe trendy w żywieniu: slow food, weganizm, freeganizm etc.
      • Sposoby radzenia sobie ze stresem. Opracujcie poradnik przez uczniów i dla uczniów na ten temat, przetestujcie, opublikujcie i rozpowszechnijcie go w swojej szkole.
      • Dlaczego śniadanie to najważniejszy posiłek w ciągu dnia? Jak powinno być skomponowane? (Akcja jedzenia wspólnych śniadań/drugich śniadań).
      • Zaprojektujcie reklamę zdrowego stylu życia w Waszej szkole, nagrajcie filmik, opublikujcie i rozpromujcie wśród uczniów.
      • Załóżcie swój własny przyszkolny ogródek.

      Pamiętajcie, że projekt powinien trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy. To od Was zależy czas jego realizacji.

      Od czego zacząć?

      Przygotowanie
      Określcie cel projektu. Zastanówcie się nad problemem, który chcecie rozwiązać. Uczniom szkoły podstawowej należy w tym pomóc. Starsi uczniowie nie powinni mieć problemu z zaproponowaniem tematyki, która ich interesuje. Ważne, aby wybrać temat, który wiąże się ze świadomymi wyborami, a jak wiemy możliwości jest wiele.

      Planowanie
      Przygotujcie z uczniami plan działania. Omówcie następujące zagadnienia:

      • temat i cele projektu,
      • źródła informacji (książki, Internet, eksperci...),
      • sposoby realizacji, 
      • harmonogram (kto, co, kiedy robi),
      • terminy konsultacji (raz w tygodniu czy rzadziej? na lekcji czy po lekcjach? wszyscy naraz, czy kolejne zespoły?), 
      • prezentacja efektów wspólnej pracy,
      • kryteria oceny projektu (osiągnięcie celów, wykorzystanie źródeł, sposób prezentacji, poziom współpracy w zespole...).

      Realizacja
      Zadbajcie o to, aby uczniowie podzielili się w równym stopniu pracą. Jeśli ich początkowy zapał do działania zmaleje, pamiętajcie o mobilizowaniu ich, docenianiu efektów dotychczasowej pracy, regularnych konsultacjach, poinformowaniu rodziców i próbie włączenia ich w projekt.

      Prezentacja
      Prezentacja efektów pracy może przybrać różne formy. Wasi uczniowie nie muszą stworzyć prezentacji multimedialnej czy plakatu. Mogą zorganizować happening, marsz, lekcję pokazową, grę terenową, wycieczkę. Pamiętajcie, że zgodnie z nowym Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej musi ona jednak być publiczna.
      Zadaniem nauczyciela jest wspieranie uczniów w ich wyborach, w tym również w wybranym sposobie prezentacji ich dokonań. Opiekun zespołu projektowego pomaga w organizowaniu potrzebnego sprzętu do prezentacji i pomieszczenia, ocenia wg wcześniej ustalonych kryteriów.
      Nie zapomnijcie podsumować razem z uczniami efektów Waszej kilkutygodniowej pracy.

       

      2. Podsumowanie/zbadanie stanu końcowego/wnioski na przyszłość.

      To ostatnie zadanie ma być weryfikacją postanowień z początku roku. Zobaczcie co się zmieniło przez ten rok szkolny – postawy? opinie? tryb życia? Wspólnie z uczniami przeprowadźcie analizę osiągnięcia indywidualnych celów każdego z nich. Zobaczcie, co się udało? Co było trudne? Co zakończyło się sukcesem? A nad czym jeszcze będziecie pracować?
       

      Pomocne materiały:

       

      Przykłady ze szkół:
      http://blogiceo.nq.pl/zdrowaklasa/2014/12/14/30/
      http://blogiceo.nq.pl/ruchwsp39/2014/12/14/zrealizowalismy-zadanie-do-wy...
      http://blogiceo.nq.pl/wygrana/category/zdrowe-odzywianie/
      http://blogiceo.nq.pl/zsp11/2015/05/26/wiosenny-konkurs-zdrowo-jem-wszys...
      http://blogiceo.nq.pl/mat13/2014/03/16/dzien-marchewki/#more-118
      http://blogiceo.nq.pl/mat13/2014/03/17/z-marchewka-po-zdrowie-konspekt/
      http://blogiceo.nq.pl/gimkarczmiska/2014/06/15/zdrowe-odzywianie-przez-u...

       

      Nie zapomnijcie wszystkich etapów realizacji całorocznej ścieżki edukacyjnej opisać na blogu Waszej szkoły, zgodnie z zadaniami wyszczególnionymi na osi czasu.


      W każdym z tych zadań postarajcie się uwzględnić m.in. odpowiedzi na następujące pytania:

      • Jak wyglądał przebieg zadania? (opiszcie krok po kroku podjęte działania)
      • Jak się do niego przygotowywaliście?
      • Ile osób w nim uczestniczyło?
      • Jakie były wrażenia i opinie uczniów o nowych propozycjach?
      • Czy założone cele zostały osiągnięte?
      • Co się udało? Co było trudne?
      • Jakich wskazówek możecie udzielić nauczycielom, którzy chcieliby iść w Wasze ślady?

       

      Szczegółowy opis zadań w ramach ścieżki znajdziecie również tu:  http://www.ceo.org.pl/sites/default/files/WZK/davBinary/sciezka_zdrowotna_-_ost.pdf

       

      Zdjęcia: Szkoła Podstawowa w Tuszowie Narodowym z filią w Grochowem, Szkoła Podstawowa nr 23 w Bytomiu, Gimnazjum im. Unii Europejskiej w Lutomi Dolnej