Szukaj w serwisie

Opis programu

2007-06-13
 

Program pilotażowy Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej jest prowadzony przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej oraz Polsko-Amerykańską Fundację Wolności.

 

1. Główne założenia programu

Program pilotażowy Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej ma pokazać możliwości prowadzenia przez jednostki samorządu terytorialnego lokalnej polityki oświatowej wspierającej szkoły w podnoszeniu efektywności stosowanych przez nauczycieli metod nauczania i oceniania. Zadaniem programu jest promowanie nowego modelu pracy szkoły skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu uczniów z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych zgodnie z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013.


Program pilotażowy ma pomóc określić warunki i możliwości aktywności samorządu terytorialnego w dziedzinie tworzenia lokalnej polityki oświatowej wpisującej się w Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia oraz przygotowywać jednostki samorządu terytorialnego i szkoły do działań określonych przez Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013.


2. Uzasadnienie potrzeby realizacji programu

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013 stawia przed szkołami, organami je prowadzącymi i nadzorem pedagogicznym szereg wyzwań w celu umożliwienia „podwyższenia jakości i efektywności kształcenia w systemie oświaty poprzez wdrożenie nowego modelu pracy szkoły skoncentrowanego na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych i zdolności do przyszłego zatrudnienia”.

Badania naukowe wskazują, że poszerzenie stosowania w szkole oceniania kształtującego jest skutecznym sposobem podnoszenia efektywności pracy szkoły, o czym świadczy m. in. poprawa wyników osiąganych przez uczniów w badaniach testowych. Działania zgodne z proponowaną filozofią nauczania przygotowują uczniów do uczenia się przez całe życie. W badaniach wskazuje się ponadto, że stosowanie oceniania kształtującego pomaga uczniom przyjąć odpowiedzialność za własne uczenie się oraz przynosi szczególnie dobre wyniki w pracy z uczniami mającymi trudności w uczeniu się. Dlatego, instytucje międzynarodowe (np. OECD w programie Formative assessment; improving learning in secondary classrooms) oraz administracje rządowe (np. Office of Standards and Education – brytyjski odpowiednik ministerstwa edukacji – w programie Assessment for Learning) wspierają szersze stosowanie oceniania kształtującego w szkolnictwie.

Podjęte w polskiej oświacie działania świadczą o możliwości przygotowania szkół i nauczycieli do wprowadzenia oceniania kształtującego do pracy szkół na wszystkich poziomach nauczania. Potwierdzają to rezultaty programu pilotażowego oceniania kształtującego prowadzonego w latach 2005-2006 w pięciu województwach przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli i Centrum Edukacji Obywatelskiej.

W ramach SPO RZL 2004-2006, Działanie 2.1 w projekcie Szkoła marzeń przeprowadzono roczny interaktywny kurs z zastosowaniem Internetu dla 720 nauczycieli pracujących z młodzieżą wiejską. Zadaniem kursu było przygotowanie nauczycieli do podwyższenia jakości i efektywności kształcenia poprzez stosowanie różnych elementów oceniania kształtującego i modyfikacji metod nauczania. W ramach tych programów opracowano warunki techniczne (materiały edukacyjne, platformę internetową, technologię szkoleniową) oraz przygotowano kadrę (trenerzy, moderatorzy kursów interakcyjnych) do szerszego wprowadzania oceniania kształtującego do szkół. Skuteczność tego kursu została bardzo wysoko oceniona przez uczestniczących w nim nauczycieli, a także potwierdzona przez zewnętrzną ewaluację.

Ocenianie kształtujące może stać się w polskich szkołach ważnym elementem modernizującym metody nauczania i oceniania, zgodnie z ideą nowego modelu pracy szkoły skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych. Niezbędne dla tego przedsięwzięcia jest jednak określenie zasad i warunków wprowadzania oceniania kształtującego w szkole we współpracy z samorządami terytorialnymi i kuratoriami oświaty. Efektywność nauczania szkoły zależy bowiem nie tylko od jakości pracy tworzącego ją zespołu nauczycielskiego, ale także od rodzaju wsparcia, jakie szkoła otrzymuje od swojego organu prowadzącego i nadzorującego jej działalność kuratorium oświaty.

Samorząd terytorialny powinien zaangażować się w tworzenie i realizowanie lokalnej polityki oświatowej służącej rozwojowi lokalnemu i zwiększaniu szans życiowych i zawodowych uczniów. Polityka taka niewątpliwie powinna być opracowywana z udziałem lokalnych liderów instytucji publicznych, pozarządowych, gospodarczych oraz rodziców uczniów.

Organ prowadzący powinien umożliwiać szkołom tworzenie pożądanych rozwiązań organizacyjnych i modyfikację metod nauczania i oceniania sprzyjających wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych i zdolności do przyszłego zatrudnienia.

Jednym z zadań nadzorujących szkoły kuratoriów oświaty jest wspomaganie innowacji metodycznych i organizacyjnych wprowadzanych do pracy szkół. Cele proponowanego programu pilotażowego są zatem zbieżne także z działaniem kuratoriów. Realizacja programu pilotażowego w szkołach umożliwi nadzorowi upowszechnianie zaobserwowanych przykładów dobrej praktyki dydaktycznej i organizacyjnej w innych placówkach i wśród społeczności lokalnej.

W latach 2005-2006 Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej prowadziło, w ramach SPO RZL 2004-2006, Działanie 2.1, program badania gotowości szkolnej dzieci sześcioletnich. Zostały wówczas wypracowane zasady pozwalające na wczesną diagnozę i prowadzenie zajęć kompensacyjnych, a także zindywidualizowanej interwencji dydaktycznej dla dzieci w wieku przedszkolnym po to, aby zapobiec ich wypadaniu z systemu szkolnego na wczesnych etapach edukacji. CMPPP prowadzi także program: Szkoła dla wszystkich – uczeń niepełnosprawny w szkole ogólnodostępnej w lokalnym środowisku – budowanie systemu pomocy i wsparcia. Wyniki działań podjętych w obu tych przedsięwzięciach mogą być pomocne w opracowywaniu lokalnej polityki oświatowej.wanie systemu pomocy i wsparcia. Wyniki działań podjętych w obu tych przedsięwzięciach mogą być pomocne w opracowywaniu lokalnej polityki oświatowej.


3. Cel programu

Głównym celem programu pilotażowego Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej jest pokazanie możliwości i określenie warunków prowadzenia przez jednostki samorządu terytorialnego lokalnej polityki oświatowej wspierającej podnoszenie efektywności stosowanych w szkołach metod nauczania i oceniania. Program pilotażowy promuje wprowadzanie nowego modelu pracy szkoły skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu uczniów z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych zgodnie z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007 – 2013.

Program Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej:
  • przygotuje nauczycieli do zwiększenia zakresu stosowania oceniania kształtującego i do wprowadzenia wiążących się z tym zmian w stosowanych metodach nauczania,
  • umożliwi gronu pedagogicznemu zaprowadzenie zmian organizacji pracy szkoły, zgodnie z zasadami wypracowanymi w programie Szkoła ucząca się, prowadzonym przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności,
  • przygotuje jednostki samorządu terytorialnego i szkoły do realizacji działań określonych przez Program Operacyjny Kapitał Ludzki 2007-2013.
Spis treści


4. Realizacja programu

Program pilotażowy Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej, jest prowadzony od czerwca 2007 do listopada 2008 i obejmie 206 szkół oraz prowadzące je jednostki samorządu terytorialnego. Szkolenia prowadzone będą w oparciu o realizowany przez Centrum Edukacji Obywatelskiej i Polsko-Amerykańską Fundację Wolności program Szkoła ucząca się. Udział szkół w programie pilotażowym Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej jest jednoznaczny z udziałem w programie Szkoła ucząca się.

  
    4.1. Samorząd w programie

Realizacja programu rozpoczęła się od wyboru przez Centrum Edukacji Obywatelskiej samorządów terytorialnych, które chcą zaangażować się w prowadzenie lokalnej polityki oświatowej nastawionej na wyrównywanie szans edukacyjnych, zapobiegać przedwczesnemu wypadaniu z systemu szkolnictwa oraz podnieść kompetencje kluczowe poprzez wspieranie w szkołach modyfikacji stosowanych metod nauczania i oceniania. Wybrane zostały 74 samorządy.

Następnie, samorządy te dokonały wyboru szkół, które wezmą udział w programie pilotażowym. Kryterium wyboru szkół uwzględniało gotowość zarówno dyrekcji do podejmowania wyzwań organizacyjnych, jak nauczycieli do doskonalenia stosowanych metod dydaktycznych. Udział szkoły w programie wiąże się z akceptacją tego faktu przez dyrekcję i nauczycieli. W programie pilotażowym będzie uczestniczyć 206 szkół.

Udział samorządów w realizacji programu to jedna z możliwości kształtowania lokalnej polityki oświatowej skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu uczniów z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych. Służyć temu będą m.in. Lokalne Fora Oświatowe organizowane z pomocą CEO przez samorządy uczestniczące w programie.

Przedstawiciele samorządów terytorialnych biorących udział w programie stworzą ponadto Konsultacyjny Zespół Samorządowy, którego zadaniem będzie formułowanie postulatów w zakresie warunków do tworzenia lokalnej polityki oświatowej umożliwiającej samorządom wypełnianie celów i zadań związanych z Programem Operacyjnym Kapitał Ludzki 2007-2013.

Przedstawiciel samorządu uczestniczyć będzie w szkoleniu Lider samorządowy, które odbędzie się 20 - 21 listopada 2007 r. Zadaniem szkolenia jest przygotowanie jego uczestników do przeprowadzenia Lokalnego Forum Oświatowego (na jesieni 2007 r. i w roku 2008).

Samorządy będą ponadto koordynować ewaluację programu poprzez zbieranie danych od szkół i przesyłanie ich do CEO.

    4.2. Szkoła w programie

W nowy model pracy szkoły zostaną wprowadzone całe rady pedagogiczne. Wybiorą one zakres i sposób wdrażania zmian do swojej pracy, uwzględniając warunki w jakich szkoła pracuje. Modernizacja pracy metodycznej szkoły oparta będzie na zwiększeniu zakresu stosowania przez nauczycieli oceniania kształtującego oraz, zgodnie z jego zasadami, modyfikacji i wzbogacenia metod nauczania.

W każdej szkole powstanie zespół nauczycieli, który zostanie przygotowany do wprowadzania oceniania kształtującego w pracy z uczniami, wspólnie z wybranymi oddziałami szkolnymi lub wybranym oddziałem.

W ciągu roku szkolnego 2007/2008, w ramach doskonalenia wewnątrzszkolnego prowadzonego przez nauczycieli – szkolnych liderów programu, rada pedagogiczna będzie zapoznawana z doświadczeniami zespołu pracującego z wybranymi oddziałami szkolnymi i wybraną grupą uczniów.

 
  4.3. Kuratorium oświaty w programie

Nadzór pedagogiczny zostanie zapoznany z programem i przygotowany do wspierania innowacji metodycznych i organizacyjnych wprowadzanych przez szkoły oraz do monitorowania w wybranym przez siebie zakresie przebiegu realizacji programu. Umożliwi to upowszechnianie zaobserwowanych przykładów dobrej praktyki dydaktycznej i organizacyjnej pośród innych szkół i społeczności lokalnych, z którymi ten nadzór pracuje. Szkolenie dla wizytatorów kuratoriów oświaty przeprowadzi Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej.

Szkolenie dla wizytatorów odbędzie się 15-16 i 22-23 października 2007 r. Dopiero po odbyciu szkolenia wizytator może przeprowadzić w szkole wizytację, której celem będzie obserwacja przebiegu programu pilotażowego w szkole. Wizytator ustala z dyrekotrem szkoły termin wizyty oraz zagadnienia, na które będzie zwracał uwagę. Po wizycie w szkole wizytator przesyła arkusz hospitacji szkoły do CMPPP.

    4.4. Główne wydarzenia w programie w roku 2007:

  1. Ogólnopolskie spotkanie przedstawicieli samorządów uczestniczących w programie, kuratoriów i szkół z organizatorami programu. Prezentacja koncepcji, działań w szkołach i roli samorządu: Konferencja inauguracyjna.
  2. Dwudniowe szkolenie warsztatowe dla dyrektorów szkół uczestniczących w programie: Warsztat doskonalenia pracy szkoły.
  3. Decyzje rad pedagogicznych szkół uczestniczących w programie o zakresie wprowadzania w roku szkolnym 2007/2008 zmian w metodach oceniania i nauczania.
  4. Przygotowanie nadzoru kuratoryjnego (wizytatorów kuratorium oświaty) do wspomagania wprowadzanych w pracę szkół innowacji metodycznych i organizacyjnych oraz monitorowania przebiegu realizacji programu. Szkolenie dla wizytatorów.
  5. Dwudniowe szkolenie dla przedstawicieli samorządów organizujących Lokalne Fora Oświatowe: Lider Lokalnego Forum Oświatowego.
  6. Organizacja z pomocą CEO Lokalnego Forum Oświatowego poświęconego lokalnej polityce oświatowej skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu uczniów z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych. Przedstawienie koncepcji wprowadzania do wybranych szkół modelu pracy szkoły zgodnego z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013.
  7. Sześciogodzinny warsztat dla rady pedagogicznej prowadzony w szkole przez eksperta CEO: Ocenianie kształtujące w pracy nauczyciela.
  8. Pierwszy etap szkolenia interaktywnego z zastosowaniem Internetu dla trzech nauczycieli ze szkoły: Lider oceniania kształtującego w szkole, przygotowującym pod opieką moderatora, do poszerzenia stosowania w pracy z uczniami oceniania kształtującego i związanych z nim metod dydaktycznych. W trakcie szkolenia nauczyciele otrzymają materiały do prowadzenia rad pedagogicznych związanych z programem pilotażowym i zostaną do ich prowadzenia przygotowani.
  9. Przeprowadzenie w szkołach przez szkolnych liderów (uczestników szkolenia interaktywnego) spotkań z zainteresowanymi nauczycielami w celu zapoznania ich z programem.  
     

    4.5. Główne wydarzenia w programie w roku 2008:

  1. Szkolenie dwudniowe dla dwóch nauczycieli przygotowujące do stosowania efektywnych metod nauczania i oceniania w nauczaniu przedmiotowym: Elementy oceniania kształtującego w scenariuszach lekcji.
  2. Dwudniowe szkolenie dla dwóch nauczycieli dotyczące sposobów sprawdzania efektywności pracy szkoły wprowadzającej nowe metody nauczania i oceniania: Procedura szkoły uczącej się.
  3. Dwudniowe szkolenie dla dyrektorów poświęcone wymianie pomysłów dobrej praktyki z organizacji pracy szkoły: Dobra praktyka w zarządzaniu szkołą.
  4. Drugi etap szkolenia interaktywnego z zastosowaniem Internetu dla trzech nauczycieli ze szkoły: Lider oceniania kształtującego w szkole, przygotowującym pod opieką moderatora, do poszerzenia stosowania w pracy z uczniami oceniania kształtującego i związanych z nim metod dydaktycznych. W trakcie szkolenia nauczyciele otrzymają materiały do prowadzenia rad pedagogicznych związanych z programem pilotażowym i zostaną do ich prowadzenia przygotowani.
  5. Przeprowadzenie w szkołach przez szkolnych liderów (uczestników szkolenia interaktywnego) spotkań z zainteresowanymi nauczycielami w celu zapoznania ich z programem.
  6. Organizacja z pomocą CEO Lokalnego Forum Oświatowego poświęconego lokalnej polityce oświatowej skoncentrowanej na wyrównywaniu szans edukacyjnych, zapobieganiu przedwczesnemu wypadaniu uczniów z systemu szkolnictwa oraz podnoszeniu kompetencji kluczowych. Przedstawienie koncepcji wprowadzania do wybranych szkół modelu pracy szkoły zgodnego z założeniami Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-2013 i Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki.
  7. Sześciogodzinny warsztat dla rady pedagogicznej prowadzony w szkole przez eksperta CEO: Podsumowanie szkolnych doświadczeń z ocenianiem kształtującym.
  8. Ogólnopolskie spotkanie Konsultacyjnego Zespołu Samorządowego z przedstawicielami kuratoriów i szkół, podczas którego zaprezentowane zostaną doświadczenia z realizacji pilotażu w zakresie tworzenia lokalnej polityki oświatowej zgodnej z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013. Umożliwi to określenie postulatów samorządów ważnych dla dalszego wdrażania Programów Operacyjnych w zakresie komponentów koordynowanych przez MEN.
  9. Konferencja prezentująca wyniki realizacji programu Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej.  
     
Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazało Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli jako instytucję mającą przeprowadzić ewaluację programu. Przedmiotem ewaluacji i monitoringu mają być działania prowadzone w ramach programu w szkołach w roku szkolnym 2007/2008. Celem ewaluacji będzie wskazanie ewentualnych modyfikacji w programie oraz określenie warunków jego szerszego upowszechnienia. Efektem pracy Zespołu Ewaluacyjnego będzie publikacja Raportu z ewaluacji programu pilotażowego Dobrze uczyć i oceniać w szkole samorządowej.

W szkołach biorących udział w programie stworzone zostaną warunki dla kontynuacji rozpoczętych działań w kierunku modernizacji metod nauczania i oceniania. Zdobyte podczas realizacji programu doświadczenia będą mogły znaleźć zastosowanie na poziomie wojewódzkim (upowszechnienie przykładów dobrej praktyki przez kuratoria oświaty) i ogólnopolskim w ramach działań Ministerstwa Edukacji Narodowej zgodnych z założeniami Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013.


    4.6. Podmioty realizujące program:

  1. Centrum Edukacji Obywatelskiej (CEO) – koordynacja programu, szkolenia dyrektorów, nauczycieli i przedstawicieli samorządów w zakresie prowadzenia Lokalnych Forów Oświatowych.
  2. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej (CMPPP) – szkolenia wizytatorów nadzorujących szkoły.
  3. Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności – wsparcie finansowe w wysokości 75% kosztów udziału w programie 206 szkół (w ramach dotacji dla Centrum Edukacji Obywatelskiej na prowadzenie programu Szkoła ucząca się).
  4. Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli (CODN) – ewaluacja programu.
Przejdź do programu
Ocenianie kształtujące Akademia SUS Studia Podyplomowe Liderów Oświaty
Copyright © 2006 Centrum Edukacji Obywatelskiej